Seray Şahiner - Vatan Millet Samatya “Annelerin Sustuklarını Kızları Anlatıyor” - Onedio

Geçtiğimiz ay, Bi Dünya Kitap Grubu’nun davetiyle konuk ettiğimiz sevgili Seray Şahiner’le, Penguen Kitabevi’nde ‘Vatan Millet Samatya’ üzerine keyifli bir s…
Seray Şahiner’in Vatan Millet Samatya’sı, vitrinde asılı dantel perdeleri tek tek indirip, bodrumda neler çürütüldüğüne bakan bir roman. Ama bu yalnızca bir evin değil, bir toplumun bodrum katı. İçeride sevilmeyi hak etmeyen çocuklar, dışarıda utanılmaması gereken fakirlikler gizleniyor. Mahalle ayakta dursun diye evler içeriden çöküyor. Ve Melek “dokuz yaşında bir kız çocuğu” bu çöküşün tam ortasında, gülümseyerek anlatıyor olan biteni. Zaten en korkunç şeyler hep gülümseyerek anlatılmaz mı?
Şahiner’in anlatıdaki başarısı yalnızca çocuk bakışını sahici kılmakta değil; iki farklı çocuğun ‘Melek’in sezgisel ve henüz ad koyamayan anlatımıyla, İnci’nin çok daha gözlemci, farkında ve katmanlı iç sesi’ arasındaki geçişi son derece doğal, organik ve inandırıcı şekilde kurmasında yatıyor. Melek’in dili, içine kapanmış, dışarıyı anlamaya çalışan ama kendini henüz ifade edemeyen bir çocuğun dilidir. İnci’ninki ise hâlâ bir çocuk sesi olmasına rağmen, çok daha açık seçik kavrayan, evde ve hayatta dönen şeylerin farkında olan, olan bitene anlam vermeye çalışan bir bilince sahiptir. Şahiner burada yalnızca çocuk dili yaratmaz; iki farklı çocuğun iki farklı iç dünyasını, görme biçimini, susma nedenini ayrı ayrı inşa eder. Bu yüzden karakterler arasındaki geçiş yalnızca anlatıcının değil, çağın, ailenin, mahallenin ve suskunluğun da el değiştirmesidir. Bu, edebi bir kurgu değil; duyarlığın romana çevrilmiş halidir.
Okul çantasıyla gidip yaşlı bir kadının altını temizlediği günleri anlatır bize. Annesi tarafından ‘yardım’ diye süslenen bu mecburiyet, aslında sözleşmesiz, toplumsal onaylı bir sömürüdür. Melek, hayatı sevinçle değil, şüpheyle öğrenir. Bedenini taşıyamadan, başkalarının yükünü taşır. Tacizin, sınıf baskısının, susmanın, gözetilmenin içine doğar. Ama tüm bunları feryatla değil, çocuk sezgisiyle anlatır. Henüz hiçbir şeyin adını koyamasa da bir şeylerin yanlış olduğunu içgüdüsel olarak bilir. Bu yüzden anlatısı ne naiftir ne de masum. Sadece içten ve görmezden gelinmiştir.
Annesi, toplumun vitriniyle yaşayan bir kadın. Evin içiyle dışı arasında onlarca katman fark vardır. O, fakirliği utanılacak bir zayıflık, gösterişi ahlâk sayan bir dünyaya sıkışmıştır. Melek’in eğitiminden çok ‘kızlık onuru’ ile ilgilenir. Çünkü onun için önemli olan yaşanılan değil, yaşanıldığı sanılan hayattır. İşçi olabilir ama ‘memur gibi giyinmeli’, çalışıyor olabilir ama ‘yardım ediyormuş gibi anlatmalı’. Gerçeğin değil, versiyonunun makbul sayıldığı bir düzenin ürünüdür o. Şahiner, bu figür üzerinden yalnızca bireysel bir anneyi değil; kolektif bir anne arketipini çözümler. Sustum çünkü öyle öğrendim, dedirten her kadının izi vardır bu karakterde.
Ve roman burada bitmez. Çünkü zaman bitmez. Melek büyür, evlenir, anne olur. Ve anlatıcı değişir. Artık sahne İnci’ye aittir. İnci, Melek’in kızıdır. Ve o da bir çocuktur. Ama bu kez farklı bir çağın çocuğu. Mahalle kültürünün yıkıldığı, komşuluğun küf tuttuğu, şehirli olmanın içe kapanmakla eşdeğer sayıldığı bir dönemin çocuğu. Anlatı Melek’ten İnci’ye geçtiğinde yalnızca dil değil, dünya da değişir. Melek’in devri kapanır, İnci’nin sesi başlar. Artık yalnızca yaşananı değil, yaşananın sebeplerini de okuyan bir çocuk vardır karşımızda.
Annesinin neden sustuğunu, neden öfkesini yuttuğunu, neden kendini yok saydığını sezgisel olarak bilir. O artık gözetlenen değil, gözleyen bir çocuktur. Ve bu göz, yalnızca evi değil; geçmişi, kadınlığı, sınıfı, travmayı görür. Şahiner bu noktada sadece anlatıcı değil, çağ değiştirir. Roman, bireysel bir hikâyeden çıkıp kuşaklar arası aktarımın haritasına dönüşür. Melek’in annesinden devraldığı suskunluğu, farkında olmadan İnci’ye aktardığı yerden tutar metni. Ve İnci bunu fark eder. İşte romanın kalbi tam da buradadır: Suskunluğu miras almamak için konuşmaya başlayan bir çocuğun iç sesi.
Roman yalnızca bireysel değil, mekânsal bir dönüşüm romanıdır da. Samatya bir mahalle değil, bir atmosferdir. Millet Caddesi bir geçiştir. Vatan Caddesi bir yüzleşme. Bu semtler yalnızca İstanbul haritasının değil, hafızanın katmanlarıdır. Kentsel dönüşüm yalnızca evleri değil, ilişkileri, aidiyetleri, travmaları da yerinden eder. Melek’in taşındığı ev, İnci’nin büyüdüğü ev, artık aynı hikâyenin farklı odalarıdır. Şahiner, bu odaların içine sadece karakter değil, dönemin kokusunu, zamanın suskunluğunu ve sınıfın çatlaklarını da yerleştirir.
Doğru yerden anlatılır. Vatan Millet Samatya, sesi bastırılmış kız çocuklarının, vitrinde yaşamak zorunda kalan kadınların, mahalle baskısıyla örülmüş hayatların romanı. Okurken yalnızca Melek’i ya da İnci’yi değil; kendi anneni, kendi çocukluğunu, kendi mahalleni de hatırlarsın. Çünkü bazı kitaplar edebiyat değil, aynadır. Ve bu aynada herkes biraz kendine bakar.
Bu makalede öne sürülen fikir ve yaklaşımlar tamamıyla yazarlarının özgün düşünceleridir ve Onedio’nun editöryal politikasını yansıtmayabilir. ©Onedio
FAQ
Tavla Neden Yasaklandı? tarihi Sürpriz Gerçekler!
Neden Tavla (Backgammon) Yasaklandı? Tavla, tarih boyunca birçok medeniyette oynanan en eski masa oyunlarından biri olsa da, çeşitli dönemlerde ve bölgelerd
Arkadaşla Online Tavla Nasıl Oynanır?
Arkadaşınızla Çevrim İçi Tavla Nasıl Oynanır? Arkadaşınızla çevrim içi tavla oynamak için özel oda veya arkadaş daveti sunan bir platform seçmeniz yeterli. Çoğu platformda hesap açmadan bir oda oluşturabilir, davet bağlantısını ya da oda kodunu arkadaşınızla paylaşabilir ve oyuna tarayıcıdan başlayabilirsiniz. 1. Bir platform seçin Tarayıcı üzerinden çalışan, özel oda kurmaya izin veren bir tavla sitesi veya uygulaması açın. Örneğin bazı platformlarda “Arkadaşla oyna” seçeneğiyle davet bağlantısı oluşturulur; bazıları ise oda adı ya da oyun kodu kullanır.
Tavla Mantığı Nedir?
1. Tavla Mantığı Nedir? Tavla, iki kişiyle oynanan bir strateji oyunudur ve temel mantığı, zarın verdiği sayıları en doğru şekilde kullanarak taşları ilerletmektir. Her oyuncunun 15 taşı bulunur ve amaç, bu taşları önce kendi bölgesine taşımak, sonra da oyundan çıkarmaktır. Tavlada sadece zar şansı değil, doğru karar verme, risk yönetimi ve rakibin hamlesini okuma da çok önemlidir. Bu nedenle oyun, basit görünse de aslında plan yapmayı gerektirir. 2. Oyunun Temel Amacı Tavlada ana hedef, kendi taşlarını rakipten önce toplamaktır.
Ruletin orijinal kuralları ve bahis seçenekleri nelerdi?
Ruletin orijinal kuralları ve bahis seçenekleri nelerdi? Ruletin orijinal kuralları ve bahis seçenekleri nispeten basitti. Oyunda, genellikle 1’den 36’ya kadar numaralandırılmış ceplere sahip bir çıkrık bulunuyordu. Oyunun ilk versiyonlarında ayrıca tek bir sıfır cep de bulunuyordu, bu da eve hafif bir avantaj sağlıyordu. Bazı varyasyonlarda kasa avantajını daha da artıran çift sıfır cep de vardı. Oyuncular bahislerini çarktaki sayılara karşılık gelen bir ızgara düzenine sahip olan masaya koyarlardı. Bahis oranına bağlı olarak farklı ödemelerle tek bir sayıya veya bir grup sayıya bahis oynayabilirler.
Backgammon Nedir? Strateji ve Şans Oyununun Tüm İpuçları
Backgammon, iki kişi arasında oynanan ve strateji ile şansın dengeli bir şekilde karıştırıldığı klasik bir tahta oyunudur. Oyunun temel amacı, 15 pulun (checker) hepsini tahta üzerinde belirli bir yol boyunca ilerletmek ve tüm pulları tahtadan ilk çıkaran olmaktır. Her oyuncu kendi renkünde 15 pul kullanır ve iki zarla hareket sayılarını belirler. Örneğin, zarınızda 3 ve 5 geldiyse, pullarınızı 3 veya 5 nokta ilerletebilirsiniz. Bu basit kural, oyunu hem kolay öğrenilebilir hem de çok katmanlı hale getirir.
Tavla Oyna Online, Canlı ve Bilgisayarda Tavla Oyunları
Bu site yalnızca ilgili makaleleri toplar. Orijinalini görmek için lütfen aşağıdaki bağlantıyı kopyalayın ve açın:Seray Şahiner - Vatan Millet Samatya “Annelerin Sustuklarını Kızları Anlatıyor” - Onedio














